15 اردیبهشت 1400 - 19:34

پسماندهای خانگی شهر اصفهان علاوه بر 2 بخش شناخته شده تر و خشک، دارای جز ویژه یا خطرناک نیز می باشد که مدیریت جداگانه آن برای حفظ سلامت اجتماعی و توسعه بعداشت ضروری است. این دسته تا چند سال قبل به دلایلی چون عدم آگاهی شهروندان و نبود بستر مناسب همراه پسماند تر جمع آوری و به کارخانه پردازش پسماند منتقل می شد اما از سال 1397 در قالب طرحی تحت عنوان طراحی و توزیع جعبه های ایمن مخصوص جزء ویژه پسماندهای خانگی، پس از ارائه مجموعه آموزش های لازم به شهروندان، این پسماندها که شامل تیغ، ژیلت، سرسرنگ، باطری و لانست قند خون هستند در این جعبه ها جمع آوری و پس از تحویل به ایستگاه بازیافت، در شرایط استاندارد در لندفیل ایمن و مناسب دفن می شوند. شهروندان نیز با تحویل جعبه پر شده به ایستگاه بازیافت، جعبه جدیدی دریافت می کنند. مقدار پسماند خطرناک خانگی که در قالب این طرح جمع آوری و مدیریت می شود ماهانه 5 هزار جعبه تخمین زده می شود.

مراحل ارایه خدمت
نکات مهم آموزشی

طرح تهیه، توزیع و اثرسنجی جعبه های ایمن مخصوص جزء ویژه پسماندهای خانگی

هدف: مدیریت جزء ویژه پسماندهای خانگی از طریق جمع آوری مجزا و دفع در منطقه استاندارد به منظور جلوگیری از پراکندگی آلودگی ها هدف کلی این طرح است. اهداف کلان طرح جعبه های ایمن نشأت گرفته از رویکردهای کلی برنامه اصفهان 1400 می باشد و اهداف خرد آن نیز بر بهینه سازی روش های مدیریت پسماند مبتنی بر اصول هرم استراتژیک مدیریت پسماند در راستای توسعه پایدار، حفظ محیط زیست و ارتقای سلامت و ایمنی جامعه تأکید دارد.

بازه زمانی:

طرح مذکور از ابتدای زمستان 1397 در فاز پایلوت فعالیت خود را آغاز کرده و نتایج حاصل از این فاز در پایان سال 97 حاصل شد. بعد از ملاحظه نتایج و مشاهده آمار مشارکت نزدیک به 35 درصد در فاز پایلوت پروژه، زمینه های لازم شامل مقدار جعبه مورد نیاز برای پوشش گسترده طرح، ابزارهای آموزشی و تبلیغاتی، نیروی انسانی برای انجام گسترده طرح و رایزنی های درون سازمانی و برون سازمانی کلید خورد و از آغاز اردیبهشت ماه سال 98 طرح به طور رسمی فعالیت کامل خود را آغاز نمود.

طراحی و ساختار جعبه های ایمن:

جعبه های ایمن یک جعبه قابل مونتاژ با گنجایش 2لیتر از جنس کارتن پلاست و به رنگ زرد، دارای توضیحات کامل متنی و تصویری در مورد اقلام مربوط به جعبه، شیوه نگهداری و تحویل هستند که برای منازل و به تعداد کافی برای اجرای طرح به مدت 2.5 سال تهیه و دپو شده اند. همچنین تعداد محدودی جعبه با گنجایش 5 لیتر برای کاربری غیر خانگی و مخصوص آرایشگاه ها، فروشگاه های موبایل و غیره نیز تولید شده که در خلال طرح در اختیار مصرف کنندگان قرار می گیرد. جعبه های ایمن ضد آب بوده و پس از مونتاژ و ذخیره پسماندهای ویژه، اجازه تخلیه و یا باز کردن درب آن وجود ندارد. این جعبه ها نمونه مشابه در کشور نداشته و برای نخستین بار توسط سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان، تهیه و توزیع شده است.

محدوده مکانی اجرای طرح:

در فاز پایلوت حدود 2 هزار در جعبه در 4 منطقه شهری شامل شامل مناطق3، 7 و 14و کوی دانشگاه صنعتی اصفهان توزیع شد تا با استناد به نتایج طرح بتوان در خصوص اجرای آن برای کل شهری تصمیم گیری کرد. پس از آن و در فاز گسترده طرح، 340 هزار جعبه از طریق مدارس میان دانش آموزان توزیع شد تا از این طریق خانوارهای اصفهانی ضمن آگاهی از طرح به واسطه ترغیب توسط فرزندان خود، همکاری را ادامه دهند. ایضا 55 هزار جعبه ایمن نیز ویژه توزیع برای بیماران خاص شامل بیماران دیابتی و بیماران دیالیزی در مراکز بهداشت سطح شهر توزیع و آموزش های لازم نیز در اختیار آن ها قرار گرفت تا جامعه بیماران خاص نیز تحت خدمات مدیریت پسماندهای ویژه قرار بگیرند. علاوه بر آن با توجه به تولید اقلامی مانند باطری در موبایل فروشی ها و انواع تیغ و سوزن در سالن های پیرایش و آرایش این محل ها نیز تحت پوشش طرح توزیع جعبه های ایمن قرار گرفتند و مقرر شد تا از این پس بعد از هربار تکمیل شدن جعبه ها، با تحویل جعبه پر شده به ایستگاه بازیافت، جعبه جدیدی دریافت کرده و از ریختن جزء ویژه پسماندها در سطل پسماند تر و خشک خودداری کنند.

نیازسنجی

افزایش سرانه سلامت شهروندی و پیشگیری از انتقال بیماری ها، بریدگی و مسمومیت، بهبود فرایند بازیافت به دلیل جدا شدن اجزای ویژه و خطرناک پسماندها، افزایش کیفیت کود کمپوست به علت خالص تر شدن پسماند آلی و حذف اجزای خطرناک وکمک به حفاظت از محیط زیست از جمله اهدافی است که در بدو طراحی و اجرای این پروژه مد نظر قرار گرفته است. به طور میانگین روزانه بیش از 7 الی 10 تن پسماند ویژه خانگی در زباله شهر اصفهان موجود می باشد که با مدیریت صحیح این مقدار و پیشگیری از ورود آن ها به پسماندهای تر یا خشک می توان به اهداف در نظر گرفته شده دست یافت. سپس با در نظر گرفتن سرانه تولیدی این نوع پسماندها و شرایط نگهداری آن ها در خانه، جعبه های ایمن با گنجایش و سازه متناسب طراحی شد و در فاز پایلوت این طرح با هدف بررسی رویکردهای شهروندان و نیاز آن ها طرح کلید خورد.

ارزیابی طرح پایلوت نشان داده است از مجموع 2274 جعبه توزیع شده، 776 جعبه پر شده و تحویل داده شده است که مشارکتی در حدود 35 درصد را نشان می دهد که با توجه به نو بودن و عدم اجرای طرح های آموزشی گسترده پیش از شروع طرح، آمار مشارکت قابل توجهی بوده و می توانست ادامه طرح را در فاز فراگیر توجیه کند.

برنامه ریزی و تدوین طرح فراگیر

پس از پایان طرح پایلوت و انتخاب شیوه توزیع از 2 کانال اصلی مدارس، مراکز بهداشت مکاتبات و رایزنی ها با مسئولان مربوطه آغاز شد. حضور دانش آموزان در اغلب خانواده هاو پوشش گسترده طرح، امکان مونتاژ جعبه ها در مدرسه ( بیش از 330 هزار جعبه ایمن)، استفاده از ظرفیت معلمان، مدیران و رابطان بهداشت ( 250 نفر)، آموزش پذیری بالای دانش آموزان و تأثیرگذاری در خانواده واجرای طرح در بازه زمانی و مکانی مشخص ( 15 روز) مدارس را به بهترین گزینه ممکن برای اجرای گسترده طرح تبدیل کرد و لذا با رایزنی ها و هماهنگی های صورت گرفته، طرح در مدارس کلید خورد و پس از آن نیز اجرای پروژه از طریق مراکز بهداشت، آرایشگاه ها و موبایل فروشی ها دنبال شد. در ادامه نیز ضمن رصد اجرای پروژه از طریق پایش مستمر ایستگاه های بازیافت، توزیع در دیگر اماکن از قبیل ساختمان های بلند مرتبه به همراه آموزش های لازم اجرا شد تا در فرآیند مستمر و پویا توسط کارشناسان آموزش سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان،کلیه مردم زیر چتر این پروژه قرار بگیرند و به مرور زمان طرح ذخیره جزء ویژه پسماندهای خانگی به فرآیند غالب و دائم مدیریت این نوع پسماند توسط شهروندان تبدیل شود. در همین راستا اقدامات آموزشی و فرهنگی نیز به طور گسترده کلید خورد و ضمن اجرای تبلیغات شهری در همه مناطق شهر، به تعداد جعبه های توزیع شده، بروشور آموزشی با محتوای کامل شامل انواع پسماندها، خطرات ناشی از آن ها، شیوه مدیریت و همکاری با ایستگاه های بازیاقت نیز به شهروندان عرضه شد تا بتوانند ضمن دریافت اطلاعات و آگاهی لازم رفتار خود را تغییر دهند.

سوالات متداول

جزء ویژه در پسماندهای خانگی چه اقلامی هستند؟

پسماندهای ویژه خانگی اغلب دارای یک خاصیت خطرناک مثل سمیت، برندگی، خورندگی یا اشتعال هستند.

سرسرنگ، تیغ، ژیلت، لانست قندخون و باتری از جمله این پسماندها هستند که لازم است در جعبه­های ایمن جمع­آوری شوند.

اگر تاکنون جعبه ایمن را دریافت نکرده اید، با مراجعه به ایستگاه بازیافت منطقه خود جعبه ایمن را دریافت کرده و پس از پر شدن، برای گرفتن جعبه جدید، آن را به ایستگاه تحویل دهید.

از شکستن مخزن دماسنج در جعبه­های ایمن به دلیل دارا بودن فلز سمی جیوه جلوگیری کنید.

قرص­های تاریخ مصرف گذشته را بصورت بسته بندی در جعبه ایمن ریخته و از تخلیه، شکستن و مخلوط کردن داروها و مواد شیمیایی در جعبه اجتناب کنید.

دیگر پسماندهای خطرناک مانند قوطی اسپری، تیوپ رنگ مو و لامپ­های سوخته که حجم بیشتری دارند را به طور جداگانه به ایستگاه بازیافت تحویل دهید.

 

بیماری هایی که ممکن است در اثر ارتباط با پسماندهای خطرناک خانگی ایجاد شود:

هپاتیت ب: آلوده شدن با وسایل تزریقات و خودتراش­ها می­تواند منجر به انتقال این بیماری شود.

سرطان­ها: فلزات سنگین موجود در بخشی از پسماندهای ویژه می­تواند انسان را به انواع سرطان­ها مبتلا کند.

ایدز: تماس با اقلام تیز و برنده آلوده به ویروس می­تواند فرد را به این بیماری کشنده مبتلا کند.

بریدگی و عفونت: بریدگی پوست در تماس با تیغ یا ژیلت علاوه بر جراحت، شرایط را برای ورود میکروب­ها به بدن و عفونت مهیا می­کند.

کزاز: پارگی پوست توسط پسماندهای تیز و برنده و آلودگی با خاک دارای اسپور کزاز باعث انتقال این بیماری می شود.

سوختگی شیمیایی: این سوختگی زمانی به وجود می‌آید که بافت زنده بدن در تماس با مادۀ خورنده از قبیل یک اسید یا باز قوی به شدت آسیب ببیند.

نکروز آبکی : تماس نوعی از باکتری با بافت بدن به نکروز آبکی منجر می شود که جدای از تخریب سلولی، چرکی شدن را هم به دنبال دارد و یا گاهی قارچی بوده و تولید التهاب می‌کند.

سوختگی: گازهای قابل اشتعال در اسپری­ها می­توانند منجر به انفجار و آتش­سوزی و سوختگی افراد شوند

کد محتوا: 32360

برچسب‌ها